Δευτέρα, 25 Ιανουαρίου 2016

Τυπογραφικά λάθη που κόστισαν πολύ


Κείμενο και Εικόνες Newsbeast

Όταν ο δαίμονας του τυπογραφείου πυροδοτεί κωμικοτραγικά εκδοτικά γεγονότα

Λάθη στο τυπογραφείο συμβαίνουν πράγματι πολλά, αν και δεν στοιχίζουν όλα το ίδιο.
Κι αυτό γιατί ένα κείμενο που θα τυπωθεί σε αρκετές χιλιάδες αντίτυπα και πρέπει κατόπιν να ανακληθεί λόγω του παροράματος θα ξετινάξει οικονομικά τον πελάτη, απομυζώντας τον από τους πόρους για το αρχικό τύπωμά του. 

Υπάρχουν όμως και λάθη που αντί να φέρουν την καταστροφή, κάνουν το πόνημα αυτομάτως συλλεκτικό, έτσι μοναδικό καθώς στέκει στις διάφορες εκδόσεις του στην οικουμένη, με τους μανιώδεις συλλέκτες να το κυνηγούν σαν άγιο δισκοπότηρο!
Κι έτσι η μοίρα μιας τυπογραφικής αβλεψίας ξεφεύγει από κάθε ανθρώπινη προσπάθεια για χειρισμό της, φέρνοντας άλλοτε όλεθρο και καταστροφή και άλλοτε πάλι παραδάκι με ουρά!





Το τυπογραφικό στο καρτελάκι της τιμής
Κόστος: 350 ευρώ
Υπάρχουν και τυπογραφικά που κάνουν χαρούμενο το αγοραστικό κοινό, όπως συνέβη με τα πολυκαταστήματα Macy’s! Κι έτσι, εκεί που η τιμή έπρεπε να ήταν 497 δολάρια, ο καλός ο υπάλληλος έγραψε 47, με το χαμένο «9» να κάνει την τεράστια διαφορά στην τιμή του περιδέραιου (450 ολόκληρα δολάρια)! Το χρυσό κολιέ των 1.500 δολαρίων ήταν μάλιστα σε έκπτωση στα 497 δολάρια, αν και αυτό το σκόντο δεν το υπολόγιζαν στα σίγουρα οι υπεύθυνοι του καταστήματος. Το Macy’s δεν δημοσίευσε ποτέ τον ακριβή αριθμό των πελατών του που εκμεταλλεύτηκαν τη γενναία αυτή προσφορά, δεν θα ήταν πάντως και λίγοι…




Το τυπογραφικό στην αγγλική έκδοση του Χάρι Πότερ
Κόστος: 8.000 ευρώ

Όταν πρωτοκυκλοφόρησε στη Βρετανία η περιπέτεια του μαθητευόμενου μάγου «Ο Χάρι Πότερ και ο Αιχμάλωτος του Αζκαμπάν», αντί για το όνομα με το οποίο υπέγραφε η Ρόουλινγκ τα βιβλία της, το «J.K Rowling» δηλαδή, ο οίκος είχε βάλει κατά λάθος στο εξώφυλλο το πραγματικό της όνομα «Joanne Rowling». Λόγω μάλιστα του τεράστιου τιράζ του βιβλίου, χιλιάδες πραγματικά αντίτυπα, οι υπεύθυνοι αποφάσισαν να διορθώσουν το λάθος στην επόμενη έκδοση! Η πρώτη αυτή έκδοση είχε μάλιστα και πολλές ακόμα τυπογραφικές τσαπατσουλιές, όπως αναποδογυρισμένες σελίδες, κι έτσι έγινε συλλεκτική και διαπρεπές αντικείμενο έριδος μεταξύ των συλλεκτών της οικουμένης! Βιβλιοθήκη μάλιστα στην Αγγλία έφτασε να δώσει 8.000 ευρώ για ένα αντίτυπο του βιβλίου με τα τυπογραφικά…



Τόσα πολλά τυπογραφικά που έγινε συλλεκτικό
Κόστος: 13.750 ευρώ

Ο τεξανός συγγραφέας Larry McMurty κυκλοφόρησε ένα βιβλίο, το «In a Narrow Grave: Essays on Texas», με τόσα πολλά τυπογραφικά λάθη που πέρασε στα ψιλά των εκδόσεων. Η πρώτη όμως αυτή έκδοση, που έμελλε να γίνει γνωστή στους συλλεκτικούς κύκλους ως «Skyscraper», έγινε αργότερα το αγαπημένο των συλλεκτών, οι οποίοι είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν ακόμα και 13.000 ευρώ (όπως συνέβη στην τελευταία δημοπρασία) για ένα από τα μόλις 15 αντίτυπα που έχουν επιβιώσει…



Το τυπογραφικό στον «Χάκλμπερι Φιν»
Κόστος: 14.500 ευρώ

Το λάθος στο μνημειώδες παιδικό βιβλίο του Μαρκ Τουέιν το κάνει πλέον να αξίζει πολλά. Ήταν στην πρώτη έκδοση των «Περιπετειών του Χάκλμπερι Φιν» που η λέξη «was» είχε αλλάξει σε «saw», κάτι που έκανε το βιβλίο να αξίζει χρυσάφι! Το λάθος ανακαλύφθηκε μάλιστα όταν το βιβλίο τυπωνόταν και άλλαξε έτσι σχεδόν αμέσως, κάνοντας φυσικά τα αυθεντικά με το τυπογραφικό να αξίζουν πια πολύ. Και είναι μάλιστα το εν λόγω τυπογραφικό που αποδεικνύει ότι το ούτως ή άλλως σπάνιο αντίτυπο είναι αυθεντικό της πρώτης έκδοσης…



Η «Βίβλος των Ζυμαρικών»
Κόστος: 15.500 ευρώ

Αν τα υπόλοιπα είναι μικρολαθάκια, εδώ μιλάμε για λάθος που ενόχλησε πολλούς! Το βιβλίο μαγειρικής «Pasta Bible», των εκδόσεων Penguin της Αυστραλίας, κυκλοφόρησε το 2010 για να μοιραστεί με τις νοικοκυρές της χώρες μια συνταγή για ταλιατέλες με σαρδέλες και προσούτο αλλιώτικη από τις άλλες. Κι αυτό γιατί κανείς δεν ήξερε ότι στα μυστικά υλικά του πιάτου περιλαμβάνονταν και «φρεσκοτριμμένοι μαύροι άνθρωποι» (freshly ground black people)! Το ιδιαίτερο αυτό μπαχαρικό ανάγκασε τον εκδοτικό να καταστρέψει τα 7.000 αντίτυπα που του είχαν απομείνει, μην ανακαλώντας ωστόσο όσα είχαν ήδη πουληθεί. Κι έτσι η έκδοση κατέληξε γρήγορα-γρήγορα στον κάλαθο των αχρήστων…



Ο «Ήλιος ανατέλλει ξανά»
Κόστος: 47.000 ευρώ

Το περίφημο μυθιστόρημα του νομπελίστα Έρνεστ Χέμινγουεϊ γράφτηκε το 1926 και είχε ένα αθώο λαθάκι στη σελίδα 181, γραμμή 26, με τη λέξη «stopped» να γράφεται με τρία «p» (stoppped). Η πρώτη του έκδοση, σπάνια από μόνη της, έγινε έτσι ακόμα πιο συλλεκτική και είναι ακριβώς τα αντίτυπα με το λάθος που σπάνε ταμεία στις δημοπρασίες…




Η «Αισχρή Βίβλος»
Κόστος: 78.500 ευρώ

Ήταν το 1631 όταν 1.000 αντίτυπα της Βίβλου τυπώθηκαν για να αλλάξουν το νόημα της βιβλικής διδασκαλίας, καθώς πλέον το ιερό βιβλίο πρόσταζε ότι η μοιχεία δεν ήταν κακό πράγμα (έλειπε το «ου» μπροστά από το «μοιχεύσεις»!). Κι έτσι η έβδομη εντολή καλούσε ανοιχτά πια σε συζυγικά παραστρατήματα, κάνοντας την εν λόγω βλάσφημη έκδοση να ονομαστεί γλαφυρά «Αισχρή Βίβλος» (Wicked Bible). Όλα σχεδόν τα αντίτυπα της ιδιαίτερης αυτής βιβλικής έκδοσης κάηκαν στην πυρά, μετά τη σταυροφορία για την περισυλλογή των βιβλίων, με τα 11 που κατάφεραν ωστόσο να σωθούν από την εκκλησιαστική μήνη να αξίζουν πια χρυσάφι! Ο τυπογράφος έχασε μάλιστα την επαγγελματική του άδεια και αναγκάστηκε να αποζημιώσει την εκκλησία για το σύνολο του εκδοτικού κόστους, πληρώνοντας ταυτοχρόνως και τσουχτερό πρόστιμο…



Το λάθος στο «ξυστό»
Κόστος: 200.000 ευρώ

Αυτό το τυπογραφικό δεν μπορούσε να περάσει απαρατήρητο! Συνέβη το 2007 σε αντιπρόσωπο αυτοκινήτων στο Ρόζγουελ του Νέου Μεξικού, όταν τύπωσε 50.000 «ξυστά» σε μια λοταρία που θα έδινε στον νικητή χρηματικό έπαθλο 1.000 δολαρίων. Έλα όμως που όλοι οι αγοραστές του εν λόγω λαχνού αναδείχτηκαν μεγάλοι νικητές! Από λάθος του τυπογράφου, κάθε λαχνός ήταν τυχερός, καθώς το νικητήριο νούμερο τυπώθηκε 50.000 φορές. Προσπαθώντας να αποζημιώσει ο φουκαράς ο αντιπρόσωπος το λάθος και να κατευνάσει τον κόσμο που ζητούσε επιτακτικά τα χρήματά του, έδωσε σε όλους δωροεπιταγή 5 δολαρίων για πολυκατάστημα των ΗΠΑ. Κι αν ο ταλαίπωρος ο έμπορος ξόδεψε από την τσέπη του 200.000 ευρώ σε δωροεπιταγές, την έβγαλε στην πραγματικότητα φτηνά, καθώς αν έπρεπε να εξοφλήσει όλους τους νικητές, το κόστος θα ανερχόταν στα 50 εκατομμύρια δολάρια!



Το τυπογραφικό της Νέας Υόρκης
Κόστος: 1,1 εκατ. ευρώ

Η Επιτροπή Παιδείας της πολιτείας της Νέας Υόρκης έμαθε με τον δύσκολο τρόπο τι αντίκτυπο μπορεί να έχει σε επίσημα κυβερνητικά έγγραφα ένα τυπογραφικό παρόραμα, καθώς ακόμα κι ένα κόμμα μπορεί να κάνει τη μεγάλη διαφορά στον κόσμο των επιχειρήσεων. Σε κρατικό λοιπόν έγγραφο για τον προϋπολογισμό έργου εκπαίδευσης, ένα έξτρα γράμμα έφερε τον όλεθρο, καθώς διπλασίασε τον προϋπολογισμό από τα 1,4 εκατ. δολάρια στα 2,8 εκατ. Ο ελεγκτής της πολιτείας, William Thompson, ήταν ο πρώτος που είδε το λάθος (πολύ αργότερα βέβαια) κι έτσι ο δήμος δεν είχε άλλη επιλογή παρά να πληρώσει τη διαφορά, σε έναν ομολογουμένως γενναιόδωρο διαγωνισμό! Κι έτσι το λαθάκι στο κυβερνητικό ντοκουμέντο του 2006 στοίχισε στον δήμο περισσότερα από 1 εκατ. ευρώ…



Το αθώο διαφημιστικό λαθάκι
Κόστος: 8 εκατ. ευρώ

Το ταξιδιωτικό γραφείο της Καλιφόρνια Banner Travel Services είναι μέχρι στιγμής το μεγαλύτερο γνωστό θύμα των τυπογραφικών αβλεψιών. Η εταιρία θέλησε να βάλει διαφήμιση στον Χρυσό Οδηγό, γι’ αυτό και απευθύνθηκε σε διαφημιστική φίρμα να τη βοηθήσει. Η Banner ζήτησε από τη δημιουργική ομάδα να τονίσει ιδιαιτέρως τους «εξωτικούς προορισμούς» (exotic destinations) που πρόσφερε στους πελάτες της, κάτι που λογικά δεν θα ήταν δύσκολο για τους διαφημιστές. Έλα όμως που εκείνοι έγραψαν στην καταχώριση «ερωτικούς προορισμούς» (erotic destinations)! Το ταξιδιωτικό κατακλύστηκε από τηλεφωνήματα εργένηδων που ήθελαν να κάνουν χρήση των «ροζ» αυτών διακοπών, δεν ήταν όμως ακριβώς το είδος των πελατών που ήθελε η Banner! Κι έτσι το ταξιδιωτικό μήνυσε τη διαφημιστική για 10 εκατ. δολάρια (8 εκατ. ευρώ), καθώς λόγω της κακής φήμης έχασε τους οικογενειάρχες πελάτες και σύντομα υποχρεώθηκε να διακόψει τη λειτουργία της…




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου